آن برخورد گروههاى سياسى و به نابودى كشيدن يكديگر با دستيازى به حكومت و رسيدن به قدرت بوده است ، سراسر كشور گرفتار مصائب و شدايد بود . بطور يقين ، اين گروههاى سياسى موجود در آن زمان به هيچ هدفى از اهداف امّت اسلامى پايبند و در صدد چاره‌جويى هيچ قضيّه‌اى از قضاياى سرنوشت‌ساز نبوده‌اند و تنها به خاطر مطامع و مصالح مادى خود ، تلاش مىكردند . . . و مهمتر از همهء اين احزاب ، حزب اموى بود كه دولت پشتيبانش بود و با تمام قدرت آن را تأييد مىكرد و سران و طبقهء مرفّه در همه جا جزو اين حزب بودند . و از جملهء احزاب ، حزب زبيرى بود كه بسيارى از مردم حجاز به آن پيوستند به اين اميد تلاش مىكردند كه پايتخت حكومت اسلامى به سود ايشان برگردد و آنها به تنهايى حكومت را به دست بگيرند . . . و در بين اين احزاب ، حزب خوارج بود كه حزبى آشوبگر بود و نسبت به اين كه حكومت در انحصار قبيلهء قريش باشد ، كينه داشت ، اين حزب دچار جمود و انحطاط فكرى بود و امور ( اجتماعى و مذهبى ) بر ايشان مشتبه شده و در واديهاى گمراهى مهلكى افتاده بودند ، با اين حال از روى حماقت و نادانى معتقد بودند ، راهى كه در پيش دارند حق است و از جمله نادانيهاى آنان دشمنى با امام امير المؤمنين ، تنها رهبر حق و عدالت اجتماعى در روى زمين ، بود و همچنين ريختن خون مسلمانانى را كه با آنان همفكر نبودند ، مباح مىدانستند كه ما در آينده ، آنجا كه از زندگانى سياسى دوران امام عليه السلام سخن مىگوييم دربارهء تمام اين احزاب بحث خواهيم كرد . - 16 - ( 1 ) از جمله رويدادهاى مهم عصر امام عليه السلام چيزى بود كه حكومت اموى بر آن همت گمارده بود و آن واجب دانستن دشنام و ناسزاگويى بر امام امير المؤمنين و عترت طاهره عليهم السلام بر روى منابر و مأذنه‌ها و خطبه‌هاى نماز جمعه بود و كينه و دشمنى با ايشان را جزئى از زندگى دينى مسلمانان قرار